Lista_przedmiotow » JĘZYK POLSKI » Opowiadania » Ida Fink - Zabawa W Klucz

Ida Fink - Zabawa W Klucz


    ocena artykułu: 0 (0 ocen)


 

Autor: Ida Fink.

Tytuł: Zabawa w klucz.

Rodzaj: epika.

Gatunek: opowiadanie.

 

Wiadomości wstępne i czas powstania:

  • Opowiadania Idy Fink pojawiły się w Polsce w latach 70. XX wieku.

  • Utwór Zabawa w klucz zawarty jest w tomie pt. Odpływający ogród, wydanym w 2003 roku.

  • Opowiadania autorki osadzone są w realiach II wojny światowej, często poruszają tematykę Holocaustu.

 

Epoka: współczesność.

 

Tematyka: Utwór opowiada o rodzinie, która wymyśliła zabawę w klucz po to, aby bronić się przed niespodziewanym aresztowaniem. W razie gdyby gestapo przyszło zaaresztować ojca, dziecko miało tak długo udawać, że szuka klucza, aż ojciec zdążyłby uciec przez przejście w łazience.

 

Kompozycja: Opowiadanie nie zostało podzielone na rozdziały, jest pisane tekstem ciągłym. Utwór zawiera tylko jeden wątek, stąd brak wyodrębnionych części.

 

Plan wydarzeń:

  1. Wspólna kolacja członków rodziny.

  2. Przygotowanie do zabawy.

  3. Rozpoczęcie zabawy w klucz:

  1. ukrycie się ojca w łazience,

  2. naśladowanie dźwięku dzwonka przez matkę,

  3. szukanie klucza przez dziecko,

  4. otworzenie drzwi.

  1. Narzekanie ojca na zbyt małą ilość czasu.

  2. Sprawdzenie, czy dziecko wie, co ma mówić w razie przyjścia gestapo.

 

Streszczenie: Rodzina, w skład której wchodzi ojciec, matka i trzyletni chłopczyk, kończy jeść kolację w swoim trzecim już wojennym mieszkaniu. Po posiłku matka prosi, by jeszcze raz zabawić się w klucz. Domownicy przystają na propozycję. Ojciec kieruje się w stronę łazienki, w której znajduje się tajemne przejście. Kiedy matka naśladuje dźwięk dzwonka do drzwi, dziecko zrywa się i udaje, że nie może znaleźć klucza, komentując na głos wyniki swoich poszukiwań. Po kilku minutach „znajduje” klucz i otwiera drzwi. Na tym zabawa się kończy. Za chwilę ojciec pojawia się znowu w mieszkaniu, mówi, że nadal ma za mało czasu synek powinien dłużej szukać klucza i głośniej przy tym hałasować. Rodzice pytają chłopca, co ma odpowiedzieć, gdyby ktoś przyszedł i spytał się o rodziców. Dziecko z łatwością mówi o matce (ma powiedzieć, że jest w pracy), trudności ma natomiast z odpowiedzią na pytanie o ojca. Po ponagleniu ze strony rodziców, odpowiada: „Umarł”.

 

Czas akcji: Wydarzenia opisywane w utworze mają miejsce w czasie II wojny światowej. Rodzina bawi się w klucz wieczorem, około 22.00.

 

Miejsce akcji: Akcja utworu rozgrywa się w mieszkaniu, w którym rodzina mieszka od dwóch tygodni. Dokładna lokalizacja nie jest podana.

 

Bohaterowie:

  • Mężczyzna – mąż i ojciec; ma zaczerwienione oczy, którymi mruga w zabawny sposób robi tak od momentu ucieczki z drugiego mieszkania. Poza rodziną, nikt nie wie, że mężczyzna znajduje się w mieszkaniu. Podczas zabawy w klucz, jego zadaniem jest jak najszybciej uciec przez przejście w łazience.

  • Kobieta – żona i matka; podczas zabawy naśladuje dźwięk dzwonka do drzwi, co wychodzi jej bardzo dobrze. Boi się o swojego męża, a jednocześnie jest dumna z syna, który, według niej, odpowiednio wywiązuje się z zadania.

  • Dziecko – trzyletni chłopiec; ma niebieskie oczy i pyzatą buzię. Mimo że chce już spać, stara się jak najlepiej odegrać swoją rolę w zabawie w klucz. Trudno jest mu skłamać powiedzieć, że tatuś nie żyje.

 

Narracja: trzecioosobowa.

Narrator: wszechwiedzący.

 

Wątek główny: Zabawa w klucz, odgrywana przez rodzinę co wieczór.

 

Warstwa stylistyczno-językowa:

  • W opowiadaniu nie pojawiają się takie słowa jak: łapanka, gestapo, mordować, jednak sposób ukształtowania tekstu przywołuje te skojarzenia.

  • Oszczędne dialogi bohaterów, skupiające się jedynie na najistotniejszych kwestiach.

  • Język bohaterów dostosowany do poziomu trzyletniego dziecka.

 

c. Część interpretacyjna:

 

Znaczenie tytułu: Tytułowa zabawa w klucz to tak naprawdę plan awaryjny rodziny na wypadek przyjścia gestapo. Określany jest jako „zabawa”, ponieważ najważniejszą rolę odgrywa w nim trzyletnie dziecko, które do końca nie rozumie, dlaczego musi się tak zachowywać.

 

Kontekst biograficzny i historyczny: Ida Fink jest pisarką pochodzenia żydowskiego. Ma za sobą doświadczenia wojny (w tym również pobyt w getcie), do których odnosi się w całej swojej twórczości.

 

Problematyka:

 

Holocaust – Bohaterowie opowiadania to Żydzi mieszkający w czasie II wojny światowej w Polsce. Ich codzienne życie przepełnione jest strachem przed śmiercią z powodu swojej rasy. Najbardziej narażony na nią jest ojciec, który nie może nawet wychodzić z domu. Aby przetrwać, bohaterowie zmuszeni są do ciągłego ukrywania się lub uciekania. Stosują również podstępy, takie jak przedstawiona w utworze zabawa w klucz.

 

Rodzina – Rodzinę ukazaną w utworze łączą silne więzi. Stara się ona wieść życie normalne o tyle, o ile jest to możliwe w tych czasach – stąd wspólna kolacja przy jednym stole czy rozmowy między rodzicami o dziecku. Jednakże w obliczu ciągłego zagrożenia, rodzina zaczyna raczej przypominać dobrze zgrany zespół, w którym każdy z członków ma jasno wyznaczoną rolę. Paradoksalnie, najważniejszą funkcję pełni najmłodszy członek rodziny – trzyletnie dziecko. Ponosi ono odpowiedzialność za życie ojca, które zależy od tego, jak dziecko wykona swoje zadanie. Jeżeli otworzy drzwi za szybko, ojciec może nie zdążyć uciec.

 

Klucz – Ten przedmiot odgrywa w utworze bardzo ważną rolę. Kilka minut, które upływa podczas szukania klucza, jest to czas, w którym mężczyzna musi zdążyć uciec, żeby zachować życie. W momencie włożenia klucza do zamku i otworzenia drzwi, okazuje się, czy czas był wystarczający. Bohaterowie określają te czynności mianem zabawy, próbując w jakiś sposób oswoić się z niebezpieczeństwem, złagodzić jego wymiar. Wiedzą jednak dobrze, że tym sposobem zdołają oszukać tylko dziecko.

 

Przesłanie i wartości:

  • Wojna zakłócała prawidłowe funkcjonowanie rodziny, wprowadzała poczucie niebezpieczeństwa i ciągłego lęku o najbliższych.

  • W obronie życia ludzie gotowi byli chwytać się wszelkich sposobów, często konieczne stawały się zachowania niemoralne, jak np. nakłanianie dziecka do kłamstwa.

Komentarze
Zaloguj się lub zarejestruj, aby móc komentować.

Moje Gimnazjum Sp. z o.o. realizuje projekt:
UDA-POIG.08.01.00-22-347/09-00
PT.”Portal egzaminacyjny dla młodzieży gimnazjalnej, przygotowującej się do zdania egzaminu do szkół średnich”
Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego „Dotacje na innowacje – Inwestujemy w waszą przyszłość"